Ostatnia aktualizacja: 1998.01.04

Zarys dziejów Michałowic

---------------------------------------

W przygotowaniu mapa Michałowic i okolic !
Serdecznie zapraszam do odwiedzania tej strony !

Spis treści

---------------------------------------

Michałowice w zarysie
Michałowice znajdują się 13km na północ od Krakowa na trasie E-7. Położenie Michałowic: pagórkowate, ziemia lekka do uprawy, glinkowata, urodzajna, spoczywa na tzw. opoce wapiennej, zawierającej różne skamieniałości jak muszle, amonity itp. W 1866 nadano rangę gminy.
Wzrost ludność Michałowic:
ROKLiczba domówLiczba mieszkańców
179069426
182767430
1880106924
19161491116
19442701371
19883081442

Osadnictwo prehistoryczne i wczesnodziejowe w Michałowicach i ich okolicy
Najstarsze ślady pobytu człowieka w postaci obozowisk, osad pochodzą z młodszej epoki kamienia, czyli około 4500 lat p.n.e. Pierwsze przce archeologiczne, na początku XX wieku, przeprowadził na tych terenach Leon Kozłowski, wybitny prehistoryk warszawski. Następnie po II wojnie światowej żywo zainteresował się tymi okolicami Andrzej Żaki. Po przeprowadzeniu badań wykopaliskowych w Więcławicach odkryto pozostałości osiedla z epoki brązu. Stwierdzono, że osada ta należała do społeczności tzw kultury trzcinieckiej, która rozwijała się w okresie 1500-1200 lat p.n.e. Zabytki i dokumentacja tych odkryć jest przechowywana w archiwum Muzeum Archeologicznego w Krakowie. U schyłku lat sześćdziesiątych Instytut Historii Kultury Materialnej odkrył wiele stanowisk archeologicznych. Do najważniejszych znalezisk należy grób szkieletowy, w którym pochowano dorosłego mężczyznę o wzroście około 163cm i mocnej budowie ciała. Grobem była owalna jama. Złożono w niej ciało w pozycji skurczonej, z nogami silnie ugiętymi w stawach biodrowych, rękami złożonymi na wysokości klatki piersiowej. Zmarły leżał na prawym boku. Głowę miał skierowaną na południe. Również mieszkańcy przyczyniają się do odkryć różnych przedmiotów przy okazji prac ziemnych.

Michałowice w czasach średniowiecza
Najdawniejsze ślady osadnictwa rycerskiego w Małopolsce sięgające wstecz wieku XII, wyśledzić się dają na południowym skłonie Wyżyny Krakowskiej. Najgęściej skupiają się te stare majątki rycerskie w okolicy Krakowa. W pobliżu tego grodu wawelskiego szukały majątkowego oparcia, by tym skuteczniej móc wywierać wpływ na bieg spraw politycznych. Książęta starali się mieć w pobliżu stolicy oddane sobie rycerstwo, czynili tam przeto nadania na rzecz swych stronników i obsadzali własnym rycerstwem najbliższą okolicę. Stare rody miały swe osady rozrzucone i pomieszane ze sobą, z majątkami książęcymi i duchownymi. W zapisie skarbca katedry krakowskiej, pochodzącego z 1110 roku, znajdujemy ślad najstarszego rodu - Awdańców. Był to potężny ród rycerski występujący w średniowieczu w trzech gałęziach. Najsilniejsza była gałąź Małopolska. Jeden z przedstawicieli tego rodu, Michał, był komesem, właścicielem osady Dłubni, żyjący na przełomie XI/XII w. Potem nazwę zmieniono na nobliwą nazwę pamiątkową i to na jego cześć dzisiejsze Michałowice zawdzięczają swą nazwę.
Można śmiało powiedzieć, że nasza wieś Michałowice ma około 900 lat ciągłości osadniczej i jest jedną z najstarszych wsi w Polsce!

Urząd celny w Michałowicach
Po 1838 roku na granicy Michałowic i Bibic na drodze powstała komora celna. Tędy można było przekroczyć granicę między Królestwem Polskim (zabór rosyjski) i Wielkim Królestwem Krakowskim (zabór austryjacki). Osoby chcące przekroczyć granicę, zobowiązane były posiadać przepustki, które wydawał Urząd Gminy w Michałowicach. Ludność z Królestwa udawała się do Krakowa, aby kupić nowe ubranie, obuwie i inne rzeczy, lecz nie wszystko było dozwolone. Na przykład zabronione było przenoszenie książek, gazet, nowych ubrań.
CDN...

Michałowice siedzibą gminy
W 1866 r. w powiecie miechowskim dokonano reorganizacji powiatu tworząc gminy wiejskie. Miano gminy z polecenia władz carskich otrzymały między innymi Michałowice. Do tej gminy należały: Michałowice, Masłomiąca, Młodziejowice, Książniczki, Kończyce, Kozierów, Sieborowice, Więcławice, Wola Więcławska, Wola Zachariaszowska, Garlica, Wilczkowice, Zagórzyce, Zdzięsławice, Zerwana.
CDN...

Klęski żywiołowe
Straszliwą klęską były w średniowieczu epidemie dżumy , zwanej morowym powietrzem, czarną śmiercią, które przywleczone z krajów Bliskiego Wschodu ogarniały połacie Europy. Zaraza ta, która wybuchła w roku 1346 na Krymie, dotarła do Polski, gdzie w latach 1349-1350 wyniszczyła - według świadectw kronikarzy - prawie połowę ludności. Nie ominęła Krakowa, Miechowa, a także i Michałowic. Zaraza przewaliła się przez prawie całą Europę zachodnią wyludniając miasta i wsie.
W okresie pół wieku fala zarazy czterokrotni przeszła przez Polskę. Rocznik miechowski notuje, że w roku 1360 wymarło w Polsce 2/3 ludności, zwłaszcza w Krakowie i okolicy: pod jesień 1379 zmarło na nią wielu mieszkańców Miechowa: w jesieni 1401 czarna śmierć zabrała między innymi i kilku zakonników.
Fatalny dla Miechowa i Michałowic okazał się koniec XVI w. i pierwsze ćwierćwiecze XVII w. W końcu listopada 1587 r. przeszedł w odwrocie od Krakowa przez Michałowice pretendent do tronu polskiego arcyksiążę austriacki Maksymilian ze swym stronnikiem Andzejem Zborowskim. W zasie odwrotu żołnierze wyrządzili wiele szkód mieszkańcom wsi, poddanym klasztorowi. Powodem była niechęć arcyksięcia do ówczesnego roboszcza generalnego Andzeja Batorego, który był zwolennikiem polityki kanclerza Jana Zamoyskiego.
W okresie od sierpnia 1592 do stycznia 1593 panowała znów w krakowie, Miechowie i okolicy zaraza, z powodu której wymarło wielu mieszkańców.
CDN...

Sądownictwo
Zachowana średniowieczna księga miechowskiej ławy sądowej, takzwana Liber maleficorum, zawiera protokoły posiedzeń sądu wyłącznie w sprawach karnych o zbrodnie i inne przestępstwa i obejmuje okres od 1571 do 1747 r.
Spośród przestępstw na pierwszy plan wysuwają się przestępstwa przeciw mieniu: kradzieże zwykłe z włamaniem i rabunki połączone z zabójstwem. Przedmiotem kradzieży były najczęściej konie, bydło, świnie, pieniądze, środki spożywcze, odzież itd.
Za kradzieże z włamaniem sąd wymierzał zasadniczo karę śmierci przez powieszenie, na 27 wyroków zastosowano ją w 18 przypadkach, 2 wyroki opiewały na ścięcie mieczem, 4 na wygnanie, 1 na chłostę, 1 sprawę załatwiono polubownie. Należy tu wspomnieć o rzadkim chyba w tych czasach przypadku ułaskawienia, opartego na polskim prawie zwyczajowym.
W 1663 r. toczył się proces przeciw koniokradom Szymonowi i Krzysztofowi Zrzałkom z Michałowic. Wyrokiem sądu zostali obaj skazani na szubienicę. Gdy prowadzono ich na miejsce kaźni, do Krzysztofa podbiegła córka mieszczanina miechowskiego Ewa Zdechlanka, która założyła nań "podwinkę", co oznaczało oświadczyny. W ten sposób uchroniła go od śmierci.
W tych czasach surowość nie dziwiła nikogo, bo łagodnością nic począć nie można było z ludźmi jeszcze twardymi, gwałtownymi i nieobuzdanych namiętności. Stosowano różne surowe kary i wyroki dla przestępców. Taki ustrój sądownictwa przetrwał do czasów reformy dokonanej przez Sejm Czteroletni, która wprowadziła w miejsce sądów ławniczych - sądy miejskie i nowe sądownictwo wprowadziły już władze zaborcze.

Straż pożarna
CDN...

Na podstawie: Władysław Baran "Zarys dziejów Michałowic"
---------------------------------------

Powrót do strony domowej